Chuyển tiếp & xử lý khoản thuế nộp thừa của hộ kinh doanh theo quy định mới năm 2026

Từ năm 2026, nhiều chính sách thuế mới đối với hộ kinh doanh (HKD) bắt đầu có hiệu lực. Trong đó, một số quy định quan trọng liên quan đến xử lý khoản thuế nộp thừa, điều khoản chuyển tiếp và cách xác định nghĩa vụ thuế đã được hướng dẫn rõ tại

• Nghị định 68/2026/NĐ-CP ngày 05/03/2026 của Chính phủ

• Thông tư 152/2025/TT-BTC ngày 31/12/2025 của Bộ Tài chính

• Thông tư 18/2026/TT-BTC ngày 05/03/2026 của Bộ Tài chính

1. Xử lý khoản thuế nộp thừa của hộ kinh doanh

Theo Điều 12 Nghị định 68/2026/NĐ-CP, trường hợp hộ kinh doanh đã nộp thuế GTGT hoặc thuế TNCN nhưng thực tế doanh thu không đạt mức phải nộp thuế thì khoản thuế đã nộp sẽ được xử lý theo quy định.

Cụ thể:

Nếu hộ kinh doanh:

• Đã tự nộp thuế hoặc

• Bị khấu trừ thuế GTGT / TNCN

nhưng doanh thu thực tế cả năm từ hoạt động kinh doanh ≤ 500 triệu đồng

➡ Khi đó:

• Khoản thuế đã nộp được xác định là nộp thừa

• Người nộp thuế có thể:

  • Bù trừ vào kỳ thuế sau, hoặc

  • Đề nghị hoàn trả theo quy định

Quy định này nhằm đảm bảo người nộp thuế không phải chịu nghĩa vụ thuế nếu doanh thu thực tế chưa đạt ngưỡng chịu thuế.

Ví dụ: 

Anh A là hộ kinh doanh bán quần áo.

• Trong năm 2026 anh đã tạm nộp thuế GTGT và thuế TNCN theo dự kiến doanh thu.

• Tổng số thuế đã nộp: 12 triệu đồng

Tuy nhiên đến cuối năm:

• Doanh thu thực tế chỉ đạt 420 triệu đồng/năm

Theo quy định:

• Doanh thu ≤ 500 triệu đồng → không thuộc diện phải nộp thuế

➡ Khi đó 12 triệu đồng đã nộp được xem là nộp thừa và anh A có thể:

• Xin hoàn thuế, hoặc

• Bù trừ vào nghĩa vụ thuế năm sau.

2. Điều khoản chuyển tiếp quan trọng áp dụng năm 2026

Theo Điều 18 Nghị định 68/2026/NĐ-CP, một số quy định chuyển tiếp được áp dụng trong năm 2026 để tránh xáo trộn khi chính sách mới bắt đầu thực hiện.

2.1 Gia hạn thời hạn nộp hồ sơ khai thuế

Đối với hồ sơ khai thuế của các tháng 1, 2 và 3 năm 2026:

• Thời hạn nộp hồ sơ được gia hạn chậm nhất đến ngày 20/04/2026

Quy định này giúp người nộp thuế có thêm thời gian chuẩn bị hồ sơ và cập nhật quy định mới.

2.2 Hợp đồng cho thuê bất động sản ký trước năm 2026

Đối với hợp đồng cho thuê bất động sản đã ký trước năm 2026, nếu:

• Thời hạn hợp đồng còn trên 6 tháng

• Và người cho thuê đã nộp thuế

➡ Khi đó:

• Được điều chỉnh lại phần doanh thu không chịu thuế theo quy định mới.

Tuy nhiên:

• Nếu doanh thu còn lại trên 50 triệu đồng thì vẫn phải nộp thuế.

Quy định này nhằm đảm bảo quyền lợi cho cá nhân đã nộp thuế trước khi chính sách mới có hiệu lực.

Ví dụ: Doanh thu còn lại trên 50 triệu vẫn phải nộp thuế

Anh B cho thuê nhà.

• Tiền thuê: 100 triệu/tháng

• Thời gian: 01/07/2025 – 30/06/2026

Trước ngày 01/01/2026 anh A đã đóng thuế (áp dụng theo luật thuế cũ)

Sau 01/01/2026 còn 6 tháng mới hết hợp đồng (áp dụng luật thuế mới)

Doanh thu:

100 triệu × 6 = 600 triệu

So với quy định mới:

• 600 triệu > 500 triệu

lúc này doanh thu còn lại = doanh thu 600 triệu - 500 triệu = 100 triệu 

doanh thu còn lại 100 triệu > 50 triệu 

➡ Phần doanh thu còn lại này vẫn phải nộp thuế theo quy định.

2.3 Quy định về kiểm kê tồn kho

Đối với hộ kinh doanh thuộc các trường hợp sau:

• Năm 2025 có doanh thu trên 3 tỷ đồng, hoặc

• Năm 2026 lựa chọn nộp thuế TNCN theo phương pháp thu nhập tính thuế

➡ Khi đó phải thực hiện:

Kiểm kê và ghi nhận giá trị:

• Hàng tồn kho

• Máy móc, thiết bị

Tại thời điểm ngày 31/12/2025

Mục đích của việc kiểm kê là để làm căn cứ xác định chi phí và thu nhập chịu thuế cho năm 2026.

Ví dụ:

Hộ kinh doanh D bán vật liệu xây dựng.

• Doanh thu năm 2025: 3,5 tỷ đồng

Theo quy định:

• Hộ kinh doanh này phải kiểm kê hàng tồn kho vào ngày 31/12/2025.

Giả sử:

• Hàng tồn kho: 500 triệu

• Máy móc thiết bị: 200 triệu

➡ Các giá trị này sẽ được sử dụng để xác định chi phí và thu nhập chịu thuế trong năm 2026.

3. Kết luận

Những quy định mới tại Nghị định 68/2026/NĐ-CP giúp làm rõ cách:

• Xử lý khoản thuế nộp thừa

• Áp dụng điều khoản chuyển tiếp

• Xác định nghĩa vụ thuế của hộ kinh doanh trong giai đoạn chuyển đổi chính sách

Người nộp thuế cần theo dõi kỹ các quy định này để tránh nộp thuế sai, nộp thừa hoặc kê khai không đúng quy định.

✔ Nếu bạn là hộ kinh doanh hoặc cá nhân cho thuê tài sản, nên kiểm tra lại:

• Doanh thu thực tế

• Nghĩa vụ thuế phải nộp

• Khả năng hoàn thuế hoặc bù trừ thuế

để đảm bảo tuân thủ đúng quy định mới từ năm 2026.

Liên hệ ngay để được tư vấn miễn phí

Nếu bạn đang tìm một dịch vụ kế toán trọn gói uy tín, giá hợp lý và chuyên nghiệp, hãy liên hệ ngay hôm nay để được:

• Tư vấn chi tiết về thuế và kế toán doanh nghiệp.

• Nhận báo giá phù hợp theo ngành nghề, quy mô.

• Đồng hành lâu dài cùng sự phát triển của doanh nghiệp.

📞 Hotline: 0789.720.268
📧 Email: ketoanvietht@gmail.com
🌐 Website: dichvuketoanviet